Επαγγελματικός ή προσωπικός λογαριασμός; Τι ισχύει για κάθε μορφή

Η σύντομη απάντηση

Για τον φόρο εισοδήματος, ένα έξοδο πάνω από 500 € εκπίπτει από τα έσοδα μόνο αν το πληρώσεις με τραπεζικό μέσο, για παράδειγμα με κάρτα της επιχείρησης, μεταφορά ή κατάθεση στον λογαριασμό του προμηθευτή (Ν.4172/2013 αρ.23). Ο λογαριασμός που δηλώνεις στην ΑΑΔΕ δεν αλλάζει αυτόν τον κανόνα.

Στην ατομική επιχείρηση εσύ και η επιχείρηση είστε το ίδιο πρόσωπο, και το κέρδος φορολογείται στο όνομά σου. Η ΕΕ και η ΙΚΕ είναι νομικά πρόσωπα, οπότε πληρώνουν τα έξοδά τους από τα χρήματα της εταιρείας, και εσύ παίρνεις χρήματα από αυτές με τους τρόπους που ορίζει ο νόμος.

Αν η δουλειά σου σε υποχρεώνει να δέχεσαι κάρτες από καταναλωτές, δηλώνεις στην ΑΑΔΕ τον λογαριασμό της δουλειάς, και οι κινήσεις σε αυτόν αφορούν μόνο τη δουλειά σου (ΚΥΑ 119899/2023 αρ.4).

Αν πληρώσεις από λάθος λογαριασμό

Τι ισχύει για κάθε μορφή

Ο λογαριασμός που δηλώνεις στην ΑΑΔΕ

Επαγγελματικό λογαριασμό δηλώνει στην ΑΑΔΕ όποιος πρέπει να δέχεται κάρτες από καταναλωτές, δηλαδή όποιος δίνει υπηρεσίες σε καταναλωτές ή δουλεύει με ΚΑΔ από τη λίστα της ΚΥΑ 119899/2023. Ισχύει για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Μια παλιότερη εγκύκλιος της ΑΑΔΕ εξαιρούσε όσους δουλεύουν μόνο με επιχειρήσεις, αλλά τα νεότερα κείμενα δεν το επαναλαμβάνουν, οπότε αν είσαι σε αυτή την περίπτωση, ρώτα τον λογιστή σου.

Τη δήλωση την κάνεις στο aade.gr μέσα σε έναν μήνα από την έναρξη της δραστηριότητας. Κάθε αλλαγή, όπως ένας νέος λογαριασμός ή η διαγραφή ενός παλιού, δηλώνεται μέσα σε έναν μήνα από την αλλαγή. Αν δεν κάνεις δήλωση, το πρόστιμο είναι 1.000 €, και αν την κάνεις αργά, 100 € (ΚΥΑ 119899/2023 αρ.6).

Στον δηλωμένο λογαριασμό δέχεσαι τις πληρωμές με κάρτα, μεταφορά, πάγια εντολή ή άμεση χρέωση, καθώς και τις συναλλαγές με μετρητά. Ό,τι εισπράττει η δουλειά σου μέσω παρόχου πληρωμών περνά από δηλωμένο λογαριασμό. Αν χρησιμοποιείς περισσότερους λογαριασμούς για τη δουλειά, τους δηλώνεις όλους (ΚΥΑ 119899/2023 αρ.4).

Οι κινήσεις στον δηλωμένο λογαριασμό αφορούν μόνο τη δουλειά σου. Τον ίδιο λογαριασμό δεν μπορούν να τον δηλώσουν δύο διαφορετικά πρόσωπα. Αν γίνει, η ΑΑΔΕ τον απενεργοποιεί, και χωρίς νέα δήλωση μετράει σαν να μη δήλωσες, με πρόστιμο 1.000 €.

Δεν είναι ξεκάθαρο σήμερα αν μπορείς να δηλώσεις κοινό λογαριασμό με άλλο πρόσωπο, λογαριασμό ταμιευτηρίου ή, σε εταιρεία, λογαριασμό του διαχειριστή ή ενός εταίρου. Μια εγκύκλιος του 2019 το δεχόταν με τους παλιούς κανόνες, αλλά η ΚΥΑ του 2023 δεν το επαναλαμβάνει. Ρώτα τον λογιστή σου πριν δηλώσεις τέτοιο λογαριασμό.

Η δήλωση δεν αλλάζει τους κανόνες για τα έξοδα. Η έκπτωση ενός εξόδου δεν εξαρτάται από το αν το πλήρωσες από τον δηλωμένο λογαριασμό.

POS και πληρωμές με κάρτα

Κάρτες δέχεσαι υποχρεωτικά για πληρωμές από καταναλωτές, όταν δίνεις υπηρεσίες σε καταναλωτές ή δουλεύεις με ΚΑΔ από τη λίστα της ΚΥΑ 119899/2023 (Ν.4446/2016 αρ.65). Για τις κάρτες κρίνει η δραστηριότητα και ο πελάτης, όχι η νομική μορφή. Αν δεν δέχεσαι κάρτες ενώ πρέπει, το πρόστιμο είναι 1.500 €, και υπό όρους μειώνεται στο μισό.

Ξεχωριστά, ο νόμος ζητά από τα νομικά πρόσωπα και από τους ελεύθερους επαγγελματίες που έχουν επαγγελματικό λογαριασμό να δέχονται άμεσες πληρωμές, όπως το IRIS, από καταναλωτές.

Το POS συνδέεται με το σύστημα που κόβεις αποδείξεις, δηλαδή με τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης ή με την ταμειακή μηχανή που δουλεύει με ERP, ώστε κάθε πληρωμή με κάρτα να δένει με την απόδειξή της. Εξαιρούνται, για παράδειγμα, οι ταμειακές μηχανές χωρίς ERP, που συνδέονται με άλλο τρόπο, και οι πωλήσεις από απόσταση με e-POS.

Αν πουλάς σε ιδιώτη αγαθά ή υπηρεσίες αξίας 500 € και πάνω, δεν παίρνεις μετρητά. Ο πελάτης πληρώνει με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο, όπως μεταφορά. Αν δεχτείς μετρητά, το πρόστιμο είναι το διπλάσιο του ποσού που πήρες σε μετρητά (Ν.3842/2010 αρ.20, Ν.5104/2024 αρ.57).

Λογαριασμός σε τράπεζα του εξωτερικού

Κανένα κείμενο που βρήκαμε δεν επιτρέπει ούτε απαγορεύει ρητά να δηλώσεις στην ΑΑΔΕ λογαριασμό σε πάροχο εκτός Ελλάδας. Ο λογαριασμός δηλώνεται με IBAN και πρέπει να τον επιβεβαιώσει ο πάροχος. Αν δεν επιβεβαιωθεί, η ΑΑΔΕ τον απενεργοποιεί, και χωρίς νέα δήλωση μετράει σαν να μη δήλωσες. Αν σκέφτεσαι να δηλώσεις τέτοιο λογαριασμό, ρώτα πρώτα τον λογιστή σου.

Για τα έξοδα πάνω από 500 €, κανένα από τα κείμενα για τα τραπεζικά μέσα δεν ζητά ελληνική τράπεζα. Μπορείς να πληρώσεις και σε λογαριασμό του προμηθευτή σε τράπεζα του εξωτερικού (ΠΟΛ.1055/2016). Η φορολογική διοίκηση έχει δεχτεί και πληρωμή σε λογαριασμό προμηθευτή σε πάροχο άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δουλεύει στην Ελλάδα.

Αν έχεις λογαριασμό στο εξωτερικό στο όνομά σου, για παράδειγμα ως ιδιοκτήτης ατομικής επιχείρησης, τον δηλώνεις στο Ε1, στους κωδικούς 029 και 030, μαζί με τη χώρα. Αυτή είναι άλλη δήλωση από τη δήλωση επαγγελματικού λογαριασμού, και δεν αφορά λογαριασμό της ΙΚΕ ή της ΕΕ.

Πόσο κοστίζει ένας επαγγελματικός λογαριασμός

Οι χρεώσεις αλλάζουν συχνά. Τις δείχνουμε όπως τις δημοσιεύει κάθε πάροχος στον τιμοκατάλογό του, με την ημερομηνία που τις ελέγξαμε και τον σύνδεσμο προς την πηγή. Όπου γράφει «δεν δημοσιεύεται», ο τιμοκατάλογος δεν δίνει τιμή. Για κάθε πάροχο γράφουμε επίσης τι είδους ίδρυμα είναι και σε ποια χώρα έχει άδεια.

Τι λέει ο νόμος

Ο κανόνας των 500 € για τα έξοδα είναι στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν.4172/2013 αρ.23), και τα τραπεζικά μέσα τα περιγράφουν οι εγκύκλιοι ΠΟΛ.1216/2014 και ΠΟΛ.1055/2016. Οι γενικοί όροι για τα έξοδα είναι στον Ν.4172/2013 αρ.22.

Ο ορισμός του επαγγελματικού λογαριασμού είναι στον Ν.4446/2016 αρ.62, και η υποχρέωση για κάρτες και άμεσες πληρωμές στον Ν.4446/2016 αρ.65. Τη δήλωση του λογαριασμού την ορίζει η ΚΥΑ 119899/2023. Η ΑΑΔΕ την είχε εξηγήσει στην εγκύκλιο Ε.2037/2019, που γράφτηκε για την προηγούμενη ΚΥΑ.

Ο κανόνας για τα μετρητά από 500 € σε ιδιώτες είναι στον Ν.3842/2010 αρ.20, και το πρόστιμο στον Ν.5104/2024 αρ.57. Για τον ΦΠΑ, το ειδικό καθεστώς για τον χρόνο της έκπτωσης είναι στον Ν.5144/2024 αρ.46.

Για τις εταιρείες, η ΙΚΕ είναι στον Ν.4072/2012 αρ.43 και η διανομή των κερδών της στον Ν.4072/2012 αρ.100, ενώ η ΕΕ στον Ν.4072/2012 αρ.271. Το μέρισμα ορίζεται στον Ν.4172/2013 αρ.36, και τα δάνεια σε εταίρους στον Ν.4172/2013 αρ.13.